Solitaire, tek başına oynanan kart oyunlarının genel adıdır; ama çoğumuz bu kelimeyi duyunca aklımıza tek bir oyun gelir: Klondike. Yedi sütuna dağıtılmış kartları sırayla açıp dört temel yığına, her renkten as ile başlayıp papazla biten düzende yerleştirmeye çalıştığın bu oyun, Windows bilgisayarlarla birlikte milyonlarca kişinin ekranına girdi. Türkiye'de “iskambil falı”, “kağıt oyunu” ya da “sabır oyunu” diye anıldığı da olur.
Yukarıdaki oyunu hemen oynayabilirsin: kartları sürükleyerek taşıyabilir ya da önce karta, sonra gitmesini istediğin yere dokunabilirsin. Aşağıda kuralları, puanlamayı ve kazanma şansını artıran taktikleri bulacaksın.
Solitaire nasıl oynanır?
Oyun standart 52 kartlık bir desteyle oynanır. Kartlar soldan sağa 1'den 7'ye artan sayıda yedi sütuna dağıtılır; her sütunun en üstteki kartı açık, diğerleri kapalıdır. Kalan 24 kart sol üstteki destede kapalı bekler.
Amacın bütün kartları sağ üstteki dört temel yığına taşımaktır. Her temel yığın bir renge (maça, kupa, karo, sinek) aittir ve as ile başlayıp 2, 3, 4… diye papaza (K) kadar sırayla dolar.
- Sütunlarda dizi kur: Açık bir kartı, kendisinden bir büyük ve zıt renkteki kartın üzerine koyabilirsin. Örneğin kırmızı 6'yı siyah 7'nin, siyah 9'u kırmızı 10'un üstüne.
- Kapalı kartları aç: Bir sütunun üstündeki açık kartı başka yere taşıdığında altındaki kapalı kart kendiliğinden açılır.
- Desteden kart çek: Hamle bulamadığında desteye dokun. Çekilen kart açık yığına gelir ve en üstteki kart oyunda kullanılabilir.
- Temel yığına gönder: Sırası gelen kartı temel yığına taşı. Bir karta çift tıklamak (ya da seçili karta tekrar dokunmak) onu uygun yere otomatik gönderir.
Kurallar
- Sütunlar: Kartlar azalan sırayla ve kırmızı–siyah dönüşümlü dizilir. Düzgün bir diziyi, en alttaki kartından tutarak topluca taşıyabilirsin.
- Boş sütun: Boşalan bir sütuna yalnızca papaz (K) ya da papazla başlayan bir dizi konabilir.
- Temel yığınlar: Her yığın as ile açılır ve aynı renkten sırayla büyür. Gerekirse temel yığındaki en üst kartı tekrar sütunlara indirebilirsin.
- Deste: “1 kart çek” modunda her dokunuşta bir kart, “3 kart çek” modunda üç kart açılır ve yalnızca en üstteki oynanabilir. Deste bitince açık yığın ters çevrilip yeniden deste yapılır; bu oyunda bunun bir sınırı yoktur.
- Kazanma: 52 kartın tamamı temel yığınlara ulaştığında oyunu kazanırsın. Tüm kartlar açıldığında “Otomatik bitir” düğmesi görünür ve oyunu senin yerine tamamlar.
Kontroller
- Sürükle-bırak: Kartı ya da diziyi fareyle veya parmağınla tutup hedef sütuna veya temel yığına bırak.
- Dokun ve taşı: Önce karta dokun, sonra gideceği yere dokun. Seçili kart sarı çerçeveyle gösterilir.
- Çift tıklama: Bir karta çift tıklamak ya da seçili karta tekrar dokunmak, onu önce temel yığına, olmazsa uygun bir sütuna gönderir.
- Geri al ve ipucu: Düğmelerle ya da klavyede Ctrl+Z (Mac'te Cmd+Z) ile geri alabilirsin.
Puanlama
Bu oyun, Windows Solitaire'den tanıdığın standart puanlamayı kullanır:
| Hamle | Puan |
|---|---|
| Bir kartı temel yığına taşımak | +10 |
| Açık yığından sütuna kart taşımak | +5 |
| Sütundaki kapalı bir kartı açmak | +5 |
| Temel yığından sütuna kart geri indirmek | −15 |
| Desteyi yeniden çevirmek (1 kart modunda) | −100 |
| Desteyi yeniden çevirmek (3 kart modunda) | −20 |
Puan sıfırın altına düşmez. Süre ve hamle sayısı ayrıca tutulur; en iyi süren ve kazanma oranın tarayıcında saklanır.
1 kart mı, 3 kart mı?
1 kart çek modu daha kolaydır: destedeki her kartı sırayla görürsün ve hangi kartın nerede olduğunu takip etmek basittir. Solitaire'e yeni başlıyorsan ya da rahat bir oyun istiyorsan bu modu seç.
3 kart çek modunda ise üç karttan yalnızca en üstteki oynanabilir; alttaki kartlara ulaşmak için üsttekini bir yere yerleştirmen gerekir. Bu, oyunu belirgin biçimde zorlaştırır ve planlamayı önemli hâle getirir. Klasik Windows Solitaire'in varsayılan ayarı da buydu.
Başlangıç ipuçları
- Önce kapalı kartları aç. Solitaire'in özü budur. İki hamle arasında kaldığında, kapalı bir kartı ortaya çıkaran hamleyi seç.
- En uzun sütunlarla başla. Sağdaki sütunlarda daha çok kapalı kart vardır; onları erken açmak ilerleyen turlarda elini rahatlatır.
- Asları ve ikileri hemen gönder. Bu kartlar sütunlarda başka kartlara yer açmaktan başka işe yaramaz.
- Desteye hemen koşma. Önce sütunlardaki bütün olası hamlelere bak; deste son çaredir.
- Takıldığında geri al. Geri alma sınırsızdır; farklı bir yolu denemekten çekinme. İpucu düğmesi de sıradaki mantıklı hamleyi gösterir.
İleri seviye taktikler
Boş sütunu bir papaz hazır olduğunda aç
Boş sütuna yalnızca papaz konabildiği için, ortada yerleştirecek bir papaz yokken sütunu boşaltmak çoğu zaman bir hamle kaybıdır. Sütunu boşaltmadan önce hangi papazı oraya taşıyacağını düşün.
Papazın rengini akıllıca seç
Boş sütuna kırmızı mı siyah papaz koyacağına karar verirken, açıkta bekleyen kızların (Q) ve valelerin (J) rengine bak. Örneğin elinde siyah bir kız varsa, kırmızı papaz koymak o kızı hemen kullanmanı sağlar.
Temel yığınları dengeli büyüt
Bir rengi çok hızlı yükseltmek tehlikelidir: örneğin kupa 7'yi temel yığına gönderdiğinde, sütunlarda siyah 6'ları koyacak yer kalmayabilir. Kartları temel yığına göndermeden önce, sütunlarda o karta ihtiyaç duyacak daha küçük zıt renkli kartlar olup olmadığına bak. Genel kural: dört rengi birbirine yakın seviyede tut.
3 kart modunda destenin ritmini izle
Açık yığından bir kart oynadığında, desteden gelecek kartların gruplanması değişir. Bu yüzden bazen açık yığından bir kart oynamak, bir sonraki turda ulaşamadığın bir kartı erişilebilir hâle getirir. Destede ihtiyacın olan kartın yerini aklında tutmaya çalış.
Aynı değerde iki seçenek varsa
Örneğin hem 2. hem 5. sütundaki kırmızı 8 siyah 9'un üzerine gidebiliyorsa, altında daha çok kapalı kart olanı taşı. Böylece daha fazla bilgi açığa çıkar.
Kısa tarihçe
Tek kişilik kart oyunları 18. yüzyılın sonlarında Kuzey Avrupa'da ortaya çıktı ve İngilizcede “patience” (sabır) adıyla yayıldı. Klondike adının, 1890'ların sonundaki Kanada'daki Klondike altına hücum döneminden geldiği kabul edilir; oyunun o dönemde maden kamplarında oynandığı anlatılır.
Oyunu dünya çapında üne kavuşturan ise Microsoft oldu: 1990'da Windows 3.0 ile birlikte gelen Solitaire, kullanıcılara fareyi sürükleyip bırakmayı öğretmek amacı da taşıyordu. O günden bu yana Klondike, dünyanın en çok oynanan bilgisayar oyunlarından biri olarak kaldı.
Sıkça sorulan sorular
Solitaire nasıl oynanır?
Kartları sütunlarda azalan sırayla ve kırmızı–siyah dönüşümlü dizersin. Amaç, her renkten kartları as'tan papaza kadar sırayla dört temel yığına taşımaktır. Hamle bulamadığında desteden kart çekersin.
Boş sütuna hangi kart konur?
Klondike Solitaire'de boş bir sütuna yalnızca papaz (K) veya papazla başlayan bir dizi konabilir.
Her solitaire oyunu kazanılabilir mi?
Hayır. Bazı dağıtımlar hangi hamleyi yaparsan yap çözülemez. Ancak dağıtımların büyük çoğunluğu doğru hamlelerle kazanılabilir; özellikle 1 kart modunda iyi planlama ile kazanma oranın belirgin şekilde yükselir.
1 kart çek ile 3 kart çek arasındaki fark nedir?
1 kart modunda desteden her seferinde bir kart açılır ve hepsine sırayla ulaşırsın. 3 kart modunda üç kart açılır ama yalnızca en üstteki oynanabilir; bu yüzden 3 kart modu daha zordur.
Temel yığındaki bir kartı geri alabilir miyim?
Evet. Temel yığının en üstündeki kartı sürükleyerek uygun bir sütuna indirebilirsin. Bu hamle puanından 15 düşürür ama bazen bir diziyi tamamlamak için gereklidir.
Solitaire telefonda oynanır mı?
Evet. Bu sayfadaki solitaire telefonda ve tablette de çalışır. Kartları parmağınla sürükleyebilir ya da önce karta, sonra gideceği yere dokunabilirsin. Uygulama indirmen gerekmez.
Yarım kalan oyunum kaybolur mu?
Hayır. Oyun her hamleden sonra tarayıcına kaydedilir; sayfayı kapatıp daha sonra açtığında kaldığın yerden devam edersin.
